Anamenü
  Konya
  İlçeler
  Firmalarımız
  Röportaj
  Eğitim
  Kültür Sanat
  Güncel
  Politika
  Ekonomi
  Dünya
  Tarih ve İnsan
  Gezi
  Spor
  Duyurular
  Okur Köşesi
  Künye
  İletişim
 News Arama

Gelişmiş Arama
 Anket
Sitemizin tasarımını nasıl buluyorsunuz?
Çok güzel
İdare eder
Kötü olmuş

Sonuçlar
 MB Döviz Kuru
Dolar Alış :
Dolar Satış :
Euro Alış :
Euro Satış :

 
Çeçenlerin Destansı Direnişi…
Salı, 24 Aralık 2019 - (12:25)
Mehmet Ali Tekin

Çeçenistan denilince veya Çeçenistan’dan söz açılınca, ilk aklıma gelen isimler:

İmam Ali Sultan, Şamil Basayev, Cehar Dudayev, Aslan Mashadov, Dr İslam Halimov…

Son Rus-Çeçen savaşının başlangıç günlerindeyiz.

Sovyetler Birliği’nin 1991 yılında dağılmasının ardından, birliği oluşturan 15 Cumhuriyet bağımsızlıklarına kavuştu. Bunlardan birisi de Rusya Federasyonuydu.

Rusya Federasyonu içerisinde Tataristan, Dağıstan, Kabartay-Balkar, Karaçay-Çerkes, Arigeler gbi 14 Özerk Cumhuriyet bulunmaktaydı. Çeçen-İnguş Özerk Cumhuriyeti de bunlardan birisiydi.

Sovyetler Birliği döneminin son anayasasına (1977) göre, özerk cumhuriyetlerde yaşayan halklar, referandumla konumlarını belirleme haklarına sahipti.

Çeçenistan’da 27 Ekim 1991 günü, Uluslararası İnsan Hakları Komitesi’nin gözlemcilerinin de takip ettiği, Cumhurbaşkanlığı seçimi yapıldı. 1 Kasım 1991 günü sonuçlanan sayıma göre, % 92 oy alan Cehar Dudayev, Cumhurbaşkanı seçildi. Sonuçların ilan edilmesi akabinde Cehar Dudayev yaptığı konuşmada, 6 Eylül 1991 günü itibariyle Çeçenistan’ın bağımsızlığını ilan etti.

Rusya Federasyonu Başkanı Boris Yeltsin, Cehar Dudayev’in Cumhurbaşkanlığını tanımadı ve 7 Kasım 1991 tarihinde, Çeçenistan’da olağanüstü hal ilan etti. Cehar Dudayev ve hükümet üyelerini TERÖRİST ilan etti.

Rusya Federasyonu içerisindeki Egemen Cumhuriyetlerin iktidar organlarıyla, Rusya Federasyonu’nun Devlet İktidar Organları arasında, Yasama ve Yetkinin Dağıtımı (paylaşımı) üzerine 31 Mart 1992 tarihinde bir anlaşma imzalandı. Tataristan Cumhuriyeti ve Çeçen-İnguş Cumhuriyeti, bu anlaşmayı imzalamadı.

Bu gelişmeler yaşanırken Rusya Federasyonu Başkanı Yeltsin; Ruslan Hasbulatov, Gantemirov, Afturhanov ve Labazanov gibi Dudayev’e muhalif olanları destekleyerek, Çeçenleri içeriden parçalamaya çalıştı.

26 Eylül 1994 günü Çeçenistan Başkanlık Sarayı’nı kuşatan muhalif güçler, Dudayev taraftarları tarafından etkisiz hâle getirildi. Muhaliflerin elindeki onlarca tank ve 72 tane de Rus askeri ele geçirildi.

Dudayev, Rusya bu askerlerin kendisine ait olduğunu kabul ederse; esir muamelesi yapacağını, kabul etmediği takdirde de, öldüreceğini ilan etti.

7 Aralık 1994 günü Rusya Federasyonu Güvenlik Konseyi toplandı ve “Çeçenya’da genel güvenliğin sağlanması, Cehar Dudayev gibi teröristlerden, silahlardan arındırılması, genel güvenliğin ve Anayasal düzenin sağlanması için askeri harekât yapılması” kararı alındı. Böylece 11 Aralık 1994 günü Rus-Çeçen savaşı başladı.

Tarih sanki yeniden tekerrür ediyordu. Ruslar, ellerindeki savaş gücünü, uluslar arası savaş hukuku kurallarını hiçe sayarak; kadın ve çocuk ayırt etmeksizin sivil halkın yaşadığı bölgeleri bombardıman etmeye başlar. Çeçenler özellikle başkent Grozni ve Başkanlık sarayını, ellerindeki kıt imkânlara rağmen, 2,5 ay kahramanca savundular ve Rusların ele geçirmesine müsaade etmediler.

Şehrin ve başkanlık sarayının, bombardımanlarla daha fazla tahrip edilmemesi için Grozni’den 2,5 ay sonra çekilmek zorunda kaldılar ve gerilla mücadelesi başlattılar.

Savaşın en şiddetli anlarının sürdüğü, 1995 Haziran ayında, 10 günden fazla Çeçenistan içerisinde kalmış; bizzat Videno’da Rus bombardımanlarını yaşamış bir gazeteci olarak, şu bilgileri sizlerle paylaşayım:

İlk savaşın yaşandığı 1994-96 yılları arasında; Çeçenlerin en çok silahlı savaşçısı olduğu dönemde bile sayıları 25.000 Kişiyi geçmiyordu, daha doğrusu geçemiyordu. Daha fazla savaşacak insanları yok muydu? Vardı elbette, fakat onları silahlandıracak ve lojistik desteğini sağlayacak imkân ve paraları yoktu.

Ruslar ise en az asker bulundukları dönemde, 100.000 civarında birliği sahiptiler. Bu rakam, bazı dönemlerde 450.000’e çıktığı olmuştur. Uçak bombardımanları ve tank tahribatlarından dolayı; Çeçen savaşçılar şehirlerde bulunmuyorlardı. Şehirlerdeki Rus karargâhlarına ve birliklerine sabotajlar düzenleyip, dağlık bölgelere çekiliyorlardı.

Ruslar, Dudayev’i öldürmek için her yola başvuruyorlardı. Sonradan anlaşılacağı üzere, Amerikalıların verdiği koordinatlarla, 21 Nisan 1996 günü, füzelerle Dudayev’i şehid ettiler.

Ruslar, Dudayev’i öldürürsek bu savaşı bitiririz sanıyorlardı. Fakat öyle olmadı. Mücadele tüm hızıyla devam etti. Şamil Basayev ve Çeçen savaşçılar; Ruslara öldürücü darbeyi 6 Ağustos 1996 günü başlattıkları saldırılarda vurdular. Grozni içindeki ve çevresindeki Rus birliklerine öyle zayiatlar verdirdiler ki Ruslar 11 Ağustos günü ateşkes teklif etmek zorunda kaldılar. Ve 31 Ağustos 1996 tarihinde Dağıstan’ın Çeçenistan’a sınır şehri Hasavyurt’ta; Aslan Mashadov ve Rusya Güvenlik Konseyi Başkanı Alexandr Lebed arasında, barış antlaşması imzalandı. Bu anlaşma uyarınca, 23 Kasım 1996 günü son Rus birlikleri Çeçenistan’dan çekildiler.

[ Arşivle! ] [ Yazdır! ] [ Postala! ]

 

Yorum Ekle! Bulunan yorum sayısı: 0
Bu yazıya ilişkin yorum bulunamadı!
Yorum yazmak için tıklayın!

'Mehmet Ali Tekin'in Son 10 Yazısı
   Suskunluk İdeolojisi ve Yalnızlık Hissi Acı Veriyor
   Çanakkale Cephesinde Bir Alim
   Küresellerin Corono Oyunları
   İstiklal Marşı Mahzun
   Korono terbiyesi
   28 Şubat Mağdurlarının Feryadı Dinmiyor
   Bosna’dan İbret Alalım
   Silahımız Yok Ama Allah’ımız Var…
   Erbilli Es’ad Efendi’nin Şehadeti
   Hacı Veyiszade Mustafa Efendi
   Bu Ülkeye Sizler Hizmet Vereceksiniz

Yazarlar
Mahmut Toptaş
Kenetlenme ve selamet yolu
Mehmet Ali Tekin
Suskunluk İdeolojisi ve Yalnızlık Hissi Acı Veriyor
Recep Öğütçü
Sevmesek de Savaş Farzdır
Alıntılar
Selehaddin E Çakırgil
İnqılabçıların da Basîreti Bağlanabilir..
Senai Demirci
Namazı ''satan'' Alışveriş Merkezleri
Haşmet Babaoğlu
Kemal Anadol ve geçmişi!
Selehattin Duman
İşin kolayına kaçacaksan bir Atatürk hikâyesi bul..

sitede
internet'te